Review Movie

The Farewell : สิ่งที่คร่าชีวิตหาใช่โรคร้ายแต่คือความหวาดกลัว

October 30, 2019 < 1 min read
kunanon

author:

The Farewell : สิ่งที่คร่าชีวิตหาใช่โรคร้ายแต่คือความหวาดกลัว

Reading Time: < 1 minute

ครอบครัวชาวจีนโพ้นทะเลครอบครัวหนึ่งล่วงรู้มาว่า ‘ไนไน (อาม่า)’ ซึ่งอาศัยอยู่ที่เมืองจีน กำลังจะตายด้วยโรคร้าย (เหลือเวลาอีกไม่เกิน 3 เดือน) พวกเขาจึงตัดสินใจเก็บเรื่องนี้ไว้เป็นความลับ ไม่บอกให้เจ้าตัวรู้ เพราะกลัวว่าอาการจะทรุดหนักลง ขณะเดียวกันพวกเขาก็เดินทางจากนิวยอร์กกลับบ้านเกิดที่ฉางชุนเพื่อร่วมงานแต่งงานของญาติ และใช้โอกาสนี้อยู่ดูแลอาม่าไปด้วย

ผลงานดราม่ากึ่งอัตชีวประวัติของผู้กำกับ ลูลู่ หวัง ที่ได้นำประสบการณ์ส่วนตัวมาถ่ายทอดเป็นหนังฟีลกู๊ดความยาว 100 นาที เปิดตัวที่เทศกาลซันแดนซ์ 2019 เมื่อต้นปีที่ผ่านมา พร้อมกับถูกเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลสูงสุดจากเทศกาลดังกล่าว

The Farewell ดำเนินเรื่องผ่านตัวละคร บิลลี่ (อควาฟินา) หลานสาวคนโปรดของอาม่าที่ใช้ชีวิตอยู่อเมริกา เธอรู้อยู่เต็มอกว่าอาม่ากำลังเผชิญโรคร้ายและจะตายในเร็ววัน แต่ก็ไม่สามารถพูดอะไรออกไปได้เนื่องจากกลัวผลกระทบตามมา หนังใช้เวลาช่วงแรกเล่าความสัมพันธ์ระหว่างอาม่ากับบิลลี่ ที่แม้จะอยู่ไกลกันคนละซีกโลกแต่ทั้งคู่ยังคงโทรถามข่าวคราวกันสม่ำเสมอ และด้วยความผูกพันที่เหนียวแน่นขนาดนี้ มันจึงเป็นเรื่องยากสำหรับหลานสาว ที่จะต้องตีหน้าตาย-เก็บงำความลับไว้

ประเด็นน่าสนใจของ The Farewell คือเรื่อง ‘การปิดบังความจริงต่อผู้ป่วยใกล้ตาย’ ซึ่งถือเป็น ‘เรื่องปกติ’ ของสังคมจีน บิลลี่ (ซึ่งเติบโตในอเมริกา) ไม่เข้าใจว่าทำไมคนรอบข้างถึงต้องปิดบังอาม่า ไม่ยอมบอกเธอว่ากำลังจะตายด้วยโรคร้าย บิลลี่มองว่ามันเป็นสิทธิ์ที่เจ้าตัวควรได้รู้ และหากเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในฝั่งตะวันตก ครอบครัวเธอจะมีความผิดโทษฐานปกปิดผู้ป่วย

ขณะเดียวกัน ฝ่ายครอบครัวของเธอก็พยายามอธิบายและโน้มน้ามให้เธอเข้าใจว่า สิ่งที่พวกเขากำลังทำอยู่นี้ถือเป็นเรื่องปกติในจีน (และอีกหลายประเทศในเอเชีย) เป็นค่านิยมที่ปฏิบัติสืบต่อกันมา ไม่ว่าครอบครัวไหนก็ใช้วิธีนี้ด้วยกันทั้งนั้น การเก็บความลับไม่ใช่เรื่องเสียหาย การบอกลาต่างหากที่ทุกข์ทรมาน พวกเขาเชื่อว่าให้ผู้ป่วย ‘จากไปอย่างสงบ’ ไม่รับรู้หรือหวาดกลัวต่อความจริงอันเจ็บปวด น่าจะเป็น ‘ทางออกที่ดีที่สุด’ ฉะนั้นจึงเป็นหน้าที่ของลูกหลานที่จะต้องแบกรับภาระทางอารมณ์ และอยู่กับความรู้สึกผิดนี้ไปให้ได้

สิ่งที่ประทับใจใน The Farewell คือบทสนทนาและการดำเนินเรื่องที่เป็นธรรมชาติมาก ๆ ลูลู่ หวัง ถ่ายทอดโศกนาฏกรรมครั้งนี้ออกมาได้อย่างงดงาม โดยไม่ต้องพยายามสร้างคอนฟลิคหรือจุดพลิกผันมาเพื่อบีบคั้นอารมณ์ผู้ชม หนังไม่ได้ชี้นำเราว่าการกระทำของพวกเขาถูกต้องหรือไม่ เพียงแต่ถ่ายทอดมุมมองของชาวจีนที่มีต่อเหตุการณ์ดังกล่าว ซึ่งมันยึดโยงกับปัจจัยหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นความเชื่อ ค่านิยม และศาสนา

นอกจากนี้หนังยังสะท้อนและชวนให้เราตั้งคำถามเกี่ยวกับค่านิยม ประเพณี วัฒนธรรมของชาวจีน ผ่านสายตา-มุมมองของบิลลี่ซึ่งเติบโตในโลกตะวันตก อาทิ การเผากงเต๊กให้บรรพบุรุษเพราะเชื่อว่าดวงวิญญาณจะนำสิ่งของเหล่านั้นไปใช้ยังอีกภพภูมิ การเลือกคู่ครองที่เหมาะสม การมีหน้ามีตาในสังคม (จะทำอะไรต้องเว่อวังไว้ก่อน) การอยู่รวมกันเป็นครอบครัวใหญ่ หรือแม้แต่เรื่องชีวิตหลังความตาย

แน่นอนว่าผู้ชมชาวเอเชียอย่างเรา ๆ คงจะอินกับสิ่งที่หนังเรื่องนี้นำเสนอได้ไม่ยาก เพราะหลายอย่างก็มีความคล้ายคลึงกับสังคมที่เราอยู่ ไม่ว่าจะเป็นพิธีกรรม ความเชื่อ หรือวิธีจัดการกับปัญหา โดยเฉพาะอย่างยิ่งลูกหลานชาวจีนที่เคยผ่านเหตุการณ์ทำนองนี้มาก่อน ค่อนข้างมั่นใจว่าต้องมีน้ำตาซึมแน่ ๆ

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *