List

World Cinema รวมหนังดีทั่วโลกที่คุณไม่ควรพลาด (2)

May 19, 2019 3 min read
kunanon

author:

World Cinema รวมหนังดีทั่วโลกที่คุณไม่ควรพลาด (2)

Reading Time: 3 minutes

จากหนังอิหร่านเรื่องแรกที่คว้ารางวัลออสการ์ ถึงหนังบอลลีวูดฟีลกู๊ดที่กล้าวิพากษ์วิจารณ์ระบบการศึกษาของเอเชีย — World Cinema รวมหนังดีทั่วโลกที่คุณไม่ควรพลาด พาร์ทที่ 2

A Separation (2011) | ประเทศ : อิหร่าน

ครอบครัวชนชั้นกลางครอบครัวหนึ่งในกรุงเตหะราน ต้องเผชิญกับการตัดสินใจครั้งใหญ่ เมื่อ นาเดอร์ และซิมิน คู่สามีภรรยาซึ่งอยู่กินร่วมกันมานานกว่า 10 ปี เลือกที่จะหย่าร้างและต้องการแย่งสิทธิ์เลี้ยงดูลูก ลูกสาววัย 10 ขวบเศษของพวกเขาจึงตกอยู่ในสภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออก เมื่อต้องเลือกว่าตัวเองควรอยู่กับใคร ระหว่างแม่ที่เป็นผู้หญิงหัวสมัยใหม่ ไม่ยึดติดกับกรอบสังคมอันเคร่งครัดของโลกมุสลิม หรือพ่อที่ยึดมั่นในกฎระเบียบความถูกต้อง และศรัทธาต่อศาสนา

ผลงานของผู้กำกับ อัสการ์ ฟาร์ฮาดี เรื่องนี้ คว้ารางวัลออสการ์สาขาหนังภาษาต่างประเทศยอดเยี่ยม ปี 2012 ทั้งยังมีชื่อเข้าชิงในสาขาบทดั้งเดิมยอดเยี่ยมอีกด้วย

Cold War (2018) | ประเทศ : โปแลนด์

หนังพาผู้ชมย้อนเวลากลับไปโปแลนด์ ช่วงทศวรรษ 1950 หลังเพลิงจากสงครามโลกครั้งที่ 2 เพิ่งสงบลงได้ไม่นาน ท่ามกลางซากปรักหักพังที่กระจัดกระจายอยู่ทั่วกรุงวอร์ซอ และอิทธิพลของคอมมิวนิสต์ที่กำลังแผ่ขยายไปทั่วยุโรปตะวันออก วิกเตอร์ นักดนตรีและคอมโพสเซอร์ผู้เดินทางทั่วโปแลนด์เพื่อศึกษาบทเพลงพื้นบ้าน ได้พบกับ ซูล่า หญิงสาวผมบลอนด์ที่มีพรสวรรค์ด้านการร้องเพลง หลังร่วมงานกันได้ไม่นานทั้งสองคนก็ตกหลุมรักกัน แต่เนื่องจากติดปัญหาบางอย่าง ทำให้ทั้งคู่ไม่สามารถครองรักกันได้เยี่ยงคนปกติทั่วไป วิกเตอร์จึงพยายามหว่านล้อมคนรักของเขา (ซึ่งกำลังรุ่งโรจน์ในเส้นทางร้องรําทําเพลง) ให้หนีไปอยู่ฝรั่งเศส เริ่มต้นชีวิตใหม่ด้วยกันที่นั่น

Cold War เชื้อเชิญคนดูให้เข้าร่วมเป็นสักขีพยานในโศกนาฏกรรมความรัก ซึ่งมีพื้นหลังเป็นความวุ่นวายของสังคม ตลอดจนความตึงเครียดของการเมืองและเชื้อชาติ โดยระหว่างทางเราจะได้ซึมซับกับความรักอันเบ่งบานของทั้งคู่ เป็นความรักที่ท้าท้ายทั้งกฎเกณฑ์ทางสังคม ศีลธรรม รวมถึงระบอบคอมมิวนิสต์

Downfall (2004) | ประเทศ : เยอรมนี

Downfall มีชื่อเป็นหนึ่งในนอมินีที่เข้าชิงรางวัลออสการ์ สาขาหนังภาษาต่างประเทศยอดเยี่ยม ปี 2005 นำเสนอชีวิตช่วงสุดท้ายของ อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ในบังเกอร์หลบภัย (ปลายสงครามโลกครั้งที่ 2) มันเป็นช่วงเวลาที่ผู้นำคนนี้เริ่มไม่มั่นใจในแสนยานุภาพและกําลังพลของตัวเอง สมาชิกพรรคนาซีเริ่มเห็นแก่ตัวไม่เอาพวกพ้อง และความเป็นไปได้ในการชนะสงครามนั้นเท่ากับศูนย์

หนังเล่าผ่านตัวละคร เทราเดิล ยุงเงอ หนึ่งในเลขาส่วนตัวของฮิตเลอร์ ที่ใช้ชีวิตร่วมกับเขาในบังเกอร์ ช่วงสุดท้ายหนังได้แทรกฟุตเทจสัมภาษณ์เลขาคนนี้ตัวจริง (ก่อนเธอจะเสียชีวิตในปี 2002) เกี่ยวกับอดีตผู้นำนาซีซึ่งเธอเปรียบเขาไม่ต่างจากเด็กเอาแต่ใจคนหนึ่ง

Cinema Paradiso (1988) | ประเทศ : อิตาลี

หนังอิตาลีที่ครองใจผู้ชมทั่วโลกมานานกว่า 30 ปี เรื่องราวของผู้กำกับคนดังมีความผูกพันธ์กับแผ่นฟิล์มมาตั้งแต่ยังเป็นเด็ก กิจวัตรของเขาคือขลุกอยู่ที่โรงหนัง Cinema Paradiso มีหน้าที่เป็นลูกมือให้กับ ‘ลุงอัลเฟรโด’ นักฉายหนังเพียงหนึ่งเดียวของเมือง ทั้งสองร่วมกันฉายหนังให้คนดูมากมาย จนกระทั่งโรงหนังเจออุบัติเหตุครั้งใหญ่

Cinema Paradiso พาเราเข้าไปสัมผัสมิตรภาพของทั้งคู่ผ่านความทรงจำและสิ่งตกทอดที่ยังหลงเหลือ อย่างหนึ่งที่ต้องยอมรับคือแม้จะผ่านมาร่วม 3 ทศวรรษ แต่หนังยังคงเรียกน้ำตาจากผู้ชมได้อยู่เสมอ

Two Days, One Night (2014) | ประเทศ : เบลเยียม

แซนดร้า กำลังจะถูกบริษัทเลิกจ้าง ทางเดียวที่เธอทำได้คือเดินทางไปพบเพื่อนร่วมงานทุกคน ในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์ และขอให้พวกเขายอมปฏิเสธโบนัสสิ้นปีของตัวเอง เพื่อให้บริษัทนำเงินก้อนนั้นมาจ่ายเป็นเงินเดือนเธอ แต่ในความเป็นจริงนั้นก็ไม่ง่ายเลย เพราะพนักงานหาเช้ากินค่ำย่อมคาดหวังเงินก้อนนี้ (ที่พวกเขาควรจะได้) ด้วยกันทั้งนั้น

หนึ่งในบทบาทการแสดงที่ดีที่สุดของ มาริยง โกติยาร์ นักแสดงสาวมากความสามารถจากฝรั่งเศส เธอมีชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์ สาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม (หนที่สองของตัวเอง) จากหนังเรื่องนี้ด้วย

Persepolis (2007) | ประเทศ : ฝรั่งเศส-อิหร่าน

มาร์จอเน่ ซาตราปี แอนิเมเตอร์ชาวอิหร่าน นำชีวิตวัยเด็กของเธอมาถ่ายทอดเป็นแอนิเมชั่นขาวดำ ความยาว 90 นาที เรื่องราวของเด็กหญิงผู้เกิดและเติบโตมาในช่วงการปฏิวัติอิสลาม หนังเล่าเหตุการณ์ต่าง ๆ ใน 2 ประเทศที่มาร์จอเน่ใช้ชีวิตอยู่ (อิหร่านที่เป็นบ้านเกิด และฝรั่งเศสที่เธอได้ไปเล่าเรียน) ทั้งเรื่องการเมือง เรื่องข้อจำกัดทางศาสนาอิสลาม เรื่องค่านิยม รวมถึงเรื่องวัฒนธรรมที่เธอได้สัมผัสจากทั้ง 2 ซีกโลก

Persepolis มีชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์ สาขาแอนิเมชั่นยอดเยี่ยม ปี 2008 ทั้งนี้ มาร์จอเน่ ซาตราปี ยังสร้างประวัติศาสตร์เป็นผู้หญิงคนแรกที่มีชื่อเข้าชิงรางวัลนี้อีกด้วย

Queen (2014) | ประเทศ : อินเดีย

รานี หญิงสาวผู้มีรักเดียวในหัวใจ กำลังจะแต่งงานกับแฟนหนุ่มที่คบหากันมาเนิ่นนาน แต่ก่อนงานจะเริ่มเพียงไม่กี่วัน แฟนหนุ่มของเธอกลับบอกเลิกเธอซะดื้อ ๆ โดยให้เหตุผลว่ายังไม่พร้อมลงหลักปักฐานกับใคร โดยเฉพาะเธอที่หัวโบราณเกินไป ทั้งนี้แม้จะถูกอดีตคนรักบอกเลิก แต่เธอก็ยังใจดีสู้เสือ เลือกเดินทางไปฮันนีมูนคนเดียวไกลถึงกรุงปารีสและอัมสเตอร์ดัม โดยเชื่อว่ามันจะช่วยบำบัดเธอให้ลืมเรื่องโศกเศร้าไปได้ 

หนังบอลลีวูดเรื่องนี้พิวากษ์วิจารณ์กฎเกณฑ์อันคร่ำครึของอินเดีย ซึ่งหลาย ๆ อย่างก็ดูจะไม่สมเหตุสมผล อาทิ บ่าวสาวห้ามเจอกันก่อนพิธีแต่งงานจะเริ่ม ห้ามคุยกับผู้ชายอื่นที่ไม่ใช่คู่ครอง หรือการเรอที่เป็นเรื่องน่ารังเกียจสำหรับคนอินเดีย เมื่อเทียบกันแล้ว แม้ชีวิตในต่างแดนจะลำบากไปบ้าง แต่ก็นับว่าคุ้มเมื่อได้แลกกับอิสรภาพที่เธอไม่เคยมีมาก่อน จะทำอะไรก็ได้ จะดื่มหนักแค่ไหนก็ไม่มีใครว่า จะขึ้นไปเต้นแรงแค่ไหนก็ไม่มีใครสน

ทั้งนี้อีกหนึ่งความน่าสนใจคือการถ่ายทำที่ท้าทายข้อจำกัดต่าง ๆ ด้วยงบประมาณที่จำกัดจำเขี่ย และจำนวนทีมงานเพียง 25 คน ทำให้หนังต้องถ่ายทำด้วยความเร่งรีบ แต่ละฉากใช้เวลาไม่เกิน 2 – 3 ชั่วโมง ไม่มีโอกาสได้กินอาหารดี ๆ อีกทั้ง คังกานา ราโนท์ ซุปเปอร์สตาร์แห่งบอลลีวูดที่ต้องเปลี่ยนชุดในห้องน้ำสาธารณะ ด้วยข้อจำกัดต่าง ๆ นี้ ทำให้หนังใช้เวลาถ่ายทำทั้ง 3 ประเทศ 145 โลเคชั่น เพียง 40 วันเท่านั้น

Border (2018) | ประเทศ : สวีเดน

หนังรักแฟนตาซีสัญชาติสวีเดน ดัดแปลงจากเรื่องสั้นของ จอห์น อัจวิด ลินด์วิสท์ ผู้เขียนนวนิยาย Let the Right One In เล่าเรื่องราวของ ทีน่า เจ้าหน้าที่ศุลกากรผู้มีใบหน้าผิดแผกจากคนปกติ เธอมีเซนส์สัมผัสพิเศษที่สามารถจับความรู้สึกผู้คนรอบข้างได้ ทีน่าเข้าใจมาโดยตลอดว่าต้นเหตุที่ทำให้เธอแตกต่างจากคนอื่นเป็นเพราะความไม่สมบูรณ์ของโครโมโซม จนกระทั่งเธอได้พบกับ วูเร่ ชายแปลกหน้าที่มีความบกพร่องเช่นเดียวกัน หลังจากนั้นความลับมากมายที่เก็บซ่อนไว้จึงถูกเปิดเผยออกมา

Border ก็พาผู้ชมเดินทางไปไกลเกินกว่าหนังรักธรรมดา ๆ ด้วยการผูกเนื้อเรื่องเข้ากับตำนานพื้นบ้านของชาวสแกนดิเนเวีย หยิบเอาความเชื่อในอดีตมาปรับเปลี่ยนองค์ประกอบเพื่อนำเสนอให้เข้ากับยุคสมัยใหม่ นอกจากนี้หนังยังทำหน้าที่เป็นกระบอกเสียง สะท้อนความรู้สึกของคนที่มีความผิดปกติด้านสรีระ-ชาติพันธุ์ ซึ่งเห็นได้ชัดว่าพวกเขาต่างสิ้นหวังและคับแค้นใจ ที่ตนมีสถานะเป็นเพียงพลเมืองชั้นสอง ไม่เคยได้รับสิทธิใด ๆ เท่าเทียมคนอื่น

3 Idiots (2009) | ประเทศ : อินเดีย

ฟาห์รัน และราจู ออกตามหาแรนโช เพื่อนเก่าสมัยเรียนซึ่งหายตัวไปหลังจบการศึกษาโดยไม่คิดจะบอกลา พวกเขาเริ่มรื้อฟื้นความทรงจำที่เคยเกิดขึ้นตลอด 4 ปี ณ สถาบันวิศวกรรม มิตรภาพอันแน่นแฟ้น ความฝัน ความทะเยอทะยาน รวมถึงวีรกรรมที่เคยก่อด้วยกัน

นอกจากหนังจะสะท้อนเรื่องความเชื่อกึ่งงมงายของชาวอินเดียแล้ว ยังวิพากษ์วิจารณ์ระบบการศึกษาของอินเดีย (และเอเชีย) ว่ากำลังสอนให้แข่งขันกันอย่างบ้าคลั่ง ระบบนี้ไม่ต่างจากการฝึกสิงโตในคณะละครสัตว์ให้เชื่อง ซึ่งเราเรียกมันว่า “ถูกฝึกมาอย่างดี” ไม่ใช่ “มีการศึกษาดี” รวมไปถึงการถ่ายรูปทำเนียบรุ่นที่ต้องนั่งเรียงตามคะแนน คะแนนดีที่สุดได้นั่งข้างอาจารย์ตรงกลางเฟรม คะแนนเป็นที่โหล่ก็หลุดไปนั่งมุมบนสุด การจัดลำดับแบบนี้ไม่ต่างอะไรจากระบบวรรณะเลยแม้แต่น้อย

Red Sorghum (1987) | ประเทศ : จีน

ผลงานการกำกับเรื่องแรกของ จาง อี้โหมว ดัดแปลงจากหนังสือในชื่อเดียวกันของ โม่เหยียน ประวัติศาสตร์อันแสนเจ็บปวดถูกเล่าผ่านเนื้อเรื่องที่แสนเรียบง่าย หนังเริ่มต้นด้วยความทรงจำของหลานชายที่บอกเล่าเรื่องราวของปู่และย่า ซึ่งพาผู้ชมย้อนเวลากลับไปยังทศวรรษ 1930 หญิงสาวไร้เดียงสาถูกพ่อบังเกิดเกล้าขายให้เศรษฐีโรงกลั่นเหล้าเพื่อแลกกับล่อเพียงตัวเดียว ท้ายที่สุดเจ้าสาวป้ายแดงก็ไม่ได้แต่งงานกับเศรษฐีรุ่นพ่อแต่อย่างใด เธอลงเอยกับหนุ่มแรงงานผู้เข้ามาช่วยประคับประคองกิจการโรงกลั่นเหล้าให้อยู่รอดในช่วงที่ญี่ปุ่นยกพลบุกจีน

นอกจากเรื่องราวความรัก หนังยังพูดถึงความโหดร้ายและผลกระทบในช่วงที่ญี่ปุ่นบุกยึดจีนด้วย ชาวบ้านคนไหนไม่ให้ความร่วมมือจะถูกกำจัดโดยใส่ร้ายว่าเป็นคอมมิวนิสต์ หลายครอบครัวที่บริสุทธิ์ต้องตกเป็นเหยื่อ สูญเสียทั้งทรัพย์สินและเครื่องมือทำมาหากิน นับเป็นโศกนาฏกรรมที่พวกเขาไม่มีวันลืม

Red Sorghum นับเป็นหนังเรื่องแรก ๆ ที่จีนผลักดันออกสู่ตลาดหนังนอกประเทศ ซึ่งก็ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก หนังไปไกลถึงขั้นคว้ารางวัลหมีทองคำ (Golden Berlin Bear) รางวัลใหญ่ที่สุดของเทศกาลหนังเบอร์ลิน ปี 1988

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *